Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική (Βυζαντινή)
Μετάβαση στο τέλος των μετα-δεδομένων
Μεταφορά στην αρχή του μεταδεδομένων
 

Η Βυζαντινή μουσική είναι η εξέλιξη και καλλιέργεια της αρχαίας ελληνικής μουσικής και πήρε το όνομα αυτό από την περιοχή του Βυζαντίου που είναι η πρώτη ονομασία της πρωτεύουσας της νέας αυτοκρατορίας, κατά τον Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο.
Η Βυζαντινή Μουσική είναι η μουσική της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας που μεταφράζεται κι απαρτίζεται αποκλειστικά από ελληνικά κείμενα ως μελωδία. Έλληνες και ξένοι ιστορικοί συμφωνούν ότι αυτές οι μελωδίες, οι εκκλησιαστικοί ήχοι και γενικά το όλο σύστημα της βυζαντινής μουσικής, συνδέεται στενά με το αρχαίο ελληνικό μουσικό σύστημα. Οι αρχές της χρονολογούνται από ορισμένους μελετητές στον 4ο αιώνα μ.Χ, λίγο μετά τη μεταφορά της πρωτεύουσας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στην Κωνσταντινούπολη από το Μέγα Κωνσταντίνο.
Η βυζαντινή μουσική που διασώζεται είναι στο σύνολό της εκκλησιαστική, με εξαίρεση κάποιους αυτοκρατορικούς ύμνους, που και αυτοί έχουν θρησκευτικά στοιχεία. Το βυζαντινό άσμα ήταν μονωδικό, σε ελεύθερο ρυθμό, και προσπάθησε συχνά να απεικονίσει μελωδικά την έννοια των λέξεων. Η γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ελληνική. Ο βυζαντινός ύμνος, του οποίου υπήρξαν τρεις τύποι, ήταν η μέγιστη έκφανση αυτού του μουσικού είδους.
Μέρος της βυζαντινής μουσικής, αν και χρονικά μεταγενέστερο μπορεί να θεωρηθεί το δημοτικό τραγούδι, αν και διαφέρει από την εκκλησιαστική μουσική στο ότι έχει σταθερό μέτρο, ώστε να εξυπηρετείται και ο χορευτικός σκοπός. Αυτό δεν είναι τυχαίο: στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, από τον ίδιο πολιτισμό η μουσική είναι ενιαία. Μην ξεχνάμε πως η πρώτη φορά που διδάχτηκε (ευρέως) η δυτική μουσική στον Ελληνικό χώρο, ήταν με την έλευση του Όθωνα. Μέχρι τότε η μουσική που εκτελείτο, ακουγόταν, καταγραφόταν και διδασκόταν (εμπειρικά ή/και σε μουσικοδιδασκαλεία) ήταν η βυζαντινή.

Παράδοση του Βόλου στη Βυζαντινή μουσική και η σχολή Βυζαντινής μουσικής της Ι.Μ.Δ

Η Σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος ιδρύθηκε στο Βόλο το 1947, επί αρχιερατείας του μακαριστού Μητροπολίτου Ιωακείμ, από τον μεγάλο Δάσκαλο και Πρωτοψάλτη Μανώλη Χατζημάρκο, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος διευθυντής και καθηγητής της. Ήταν η πρώτη που ιδρύθηκε στον ελλαδικό χώρο και έγινε η βάση πάνω στην οποία στηρίχτηκε το οικοδόμημα της σπουδαίας Βυζαντινής μουσικής παράδοσης, που αναπτύχθηκε στο Βόλο από την εποχή εκείνη κι έπειτα.
Από τους πρώτους καθηγητές της Σχολής υπήρξαν οι: Σωτήριος Σχοινάς, Δημήτριος Καζάνης, π. Αναστάσιος Πριάγγελος, Κυριάκος Αργυρόπουλος. Σε αυτή, όπως και στα παραρτήματά της που λειτουργούν τόσο στον Αλμυρό (Ι.Ν. Αγ. Δημητρίου) όσο και στη Ζαγορά, δίδαξαν επιλεγμένοι και έμπειροι καθηγητές, Πρωτοψάλτες και λαμπαδάριοι, όπως οι Σοφοκλής Μουρτζόπουλος, Κυριαζής Νικολέρης, Δημήτριος Μαργαρίτης, π. Επιφάνειος Οικονόμου, Ευάγγελος Παυλίδης. Σήμερα Διευθυντής της είναι ο Πρωτοψάλτης της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος Μιχάλης Μελέτης, ο οποίος πλαισιώνεται από τους Μουσικοδιδασκάλους Ι. Σχώρη, Δ. Μανώλη, Π. Μπλάνα, Ε. Γραμμένο και Δ. Κατσικλή.

Συνέντευξη από τον κο Μελέτη Μιχάλη

Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζεται η συνέντευξη που μας παραχώρησε ο  διευθυντής της βυζαντινής σχολής της Μητρόπολης Βόλου κύριος Μιχάλης Μελέτης. Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στη σχολή που στεγάζεται στον Ιερό Ναό Αναλήψεως του Κυρίου στις 14/01/13.
Ο κύριος Μελέτης μας είπε πως η σχολή λειτουργεί από το 1939 ενώ ο ίδιος ήταν καθηγητής κατά την περίοδο 1976 έως 1980 έτος κατά το οποίο έγινε διευθυντής
Το βασικότερο κριτήριο για να εγγραφεί κάποιος στη σχολή σύμφωνα με τον διευθυντή κο Μελέτη είναι η εκδήλωση πραγματικού ενδιαφέροντος και η καθημερινή ενασχόληση με την τέχνη της μουσικής. Στη σχολή διδάσκονται όλα τα μαθήματα με θεωρία και πράξη: τυπικό, λειτουργικά, ακολουθίες. Χρειάζονται πέντε χρόνια για να πάρει κάποιος το πτυχίο Βυζαντινής Μουσικής κάτω από κανονικές συνθήκες αλλά αυτό εξαρτάται και από το ταλέντο του σπουδαστή. Τα δίδακτρα είναι ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα του μαθητή και είναι περίπου δεκαπέντε ευρώ το μήνα για δύο αδέρφια και για τους πολύτεκνους. Ακόμα τόνισε πως δεν χρειάζονται ιδιαίτερες γνώσεις για να εγγραφεί κάποιος στην σχολή αλλά κυρίως να υπάρχει το ταλέντο και η διάθεση για μελέτη. Στη συνέχεια έγινε αναφορά στον ιδρυτή της σχολής τον κύριο Μανώλη Χατζημάρκο ο οποίος έδωσε μία ώθηση στην εκκλησιαστική μουσική, γι' αυτό ο Βόλος έχει πρωταρχικό ρόλο στα δρώμενα της μουσικής της εκκλησίας μας.
Ακόμα μας είπε ότι ο Βόλος έχει μεγάλη παράδοση στη Βυζαντινή Μουσική επειδή υπήρξαν μεγάλα «αναστήματα» πριν από τον πόλεμο του ΄40 όπως ο Χρήστος Παντζής, ο Δημήτριος Μήτρου από το Πατριαρχείο και ο Αλέξανδρος Μαργαριτόπουλος οι οποίοι είχαν την καταγωγή τους από την Πόλη και εκεί διδάχτηκαν την μουσική από τους μεγάλους διδασκάλους της εκκλησιαστικής μουσικής και βεβαίως στη συνέχεια ο Μανώλης Χατζημάρκος ο οποίος ήταν από το Αϊδίνιον της Μικράς Ασίας. Ο πατέρας του είχε δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την μουσική της εκκλησίας μας, πράγμα που βοήθησε τον Μανώλη. Επομένως έπαιξε σημαντικό ρόλο στην μουσική της εκκλησίας μας. Βεβαίως δεν είναι μόνο γνωστό στον Ελλαδικό χώρο αλλά και στο εξωτερικό  ότι δηλαδή ο Βόλος είναι μια μάνα της παράδοσης στη Βυζαντινή Μουσική.