Ανάβρα - Αετόλοφος
Μετάβαση στο τέλος των μετα-δεδομένων
Μεταφορά στην αρχή του μεταδεδομένων
 

ΑΝΑΒΡΑ

Η Δογάνη, η σημερινή Ανάβρα της Αγιάς, απέχει 30 χλμ. από τη Λάρισα και ένα χλμ. δεξιά του δρόμου Λάρισας - Αγιάς, ανάμεσα στον Αετόλοφο, το Γερακάρι και το Βαθύρεμα.  Η Ανάβρα συνορεύει ανατολικά με τον Αετολόφο, δυτικά με την Πρινιά, βόρεια με το Γερακάρι και δυτικά με τη Δήμητρα.

Ιστορικά στοιχεία 

Έχει υποστηριχτεί ότι το παλιό όνομα προέρχεται από το dogan (=καπνότοπος, αλβανικά). Πιθανότερη θεωρούμε την προέλευση από την ιταλική λέξη dogana (= τελωνείο). Το χωριό ελέγχει τη μια από τις εισόδους από τα χωριά της -αποξηραμένης τώρα- λίμνης Κάρλα (Βοιβηίδα) προς την περιοχή της κοιλάδας της Αγιάς, και γι' αυτό ίσως είχε συσταθεί τελωνείο, για να ελέγχεται η μεταφορά ψαριών από τη λίμνη προς τις κώμες του κάμπου της Αγιάς κατά την υστερο-βυζαντινή περίοδο.

Ονομασία της Ανάβρας

 
Η περιοχή μας φαίνεται πως κατοικείται συνεχώς από τους νεολιθικούς χρόνους έως σήμερα. Κατά την αρχαιότητα ανήκε στη Μαγνησία. Ακόμη και σήμερα, εκκλησιαστικά ανήκουμε στη Μητρόπολη Δημητριάδος και διοικητικά, από την προσάρτηση της Θεσσαλίας στο ελληνικό κράτος και μετά, στο Νομό Λάρισας.

Μνημεία

Όστρακα της μεσο-βυζαντινής περιόδου είναι διάσπαρτα ανατολικά του χωριού, όπου βρέθηκαν παλαιότερα και αρχιτεκτονικά μέλη ή τμήματα αγαλμάτων και επιγραφές, που μεταφέρθηκαν στη Λάρισα ή στην Αγιά.

Νότια του χωριού μας υπάρχει νεολιθικός οικισμός όπου υπάρχουν λείψανα λίθινων εργαλείων. Επίσης νοτιοδυτικά του χωριού μας υπάρχει ένας άλλος νεολιθικός οικισμός και απέναντι, πιο δυτικά, στο δρόμο που παει για Πλασιά, απ' ό τι έμαθα από τους παππούδες μου, υπήρχαν πέτρες όρθιες και δίπλα συστοιχία όρθιων πετρών, που στο χωριό, μη γνωρίζοντας, το ανέφεραν ως τουρκικό νεκροταφείο. Δυτικά του χωριού μας, προς τον Αγιο Νικόλα, βρίσκονται τα τείχη της αρχαίας Λακέρειας, τα οποία φαίνονται ελάχιστα.

 Ναοί

 Στο χωριό μας υπάρχουν τρεις ιεροί ναοί, του Αγίου Αθανασίου, της Αγίας Παρασκευής και, πάνω στο λόφο, του Προφήτη Ηλία, που τον λέμε  Αϊ-Λια. Γιορτάζουμε τον Άγιο Αθανάσιο στις 2 Μαΐου και την Αγία Παρασκευή στις 26 Ιουλίου, οπότε έχουμε και το γνωστό στην περιοχή πανηγύρι!

Η Ανάβρα σήμερα

Το χωριό μας είναι αγροτικό, με κύρια απασχόληση των κατοίκων του τη γεωργία και με ελάχιστους κτηνοτρόφους. Παράγει γεωργικά προϊόντα, όπως πατάτες, μήλα, δημητριακά (καλαμπόκι, σιτάρι), κεράσια, αχλάδια και αμύγδαλα.


Η καλλιέργεια της τομάτας Πληθυσμός της Ανάβρας

Καθημερινή ζωή στην Ανάβρα στα μεταπολεμικά χρόνια Η ποδοσφαιρική ομάδα της Ανάβρας


Τα κύρια επαγγέλματα με τα οποία ασχολούνται οι κάτοικοι είναι του γεωργού, του κτηνοτρόφου, του μελισσοκόμου. Υπάρχουν οι τεχνίτες, ο τσαγκάρης, ο φουρνάρης ο σιδηρουργός, ο μηχανικός και οι παντοπώλες. Ακόμα υπάρχουν δυο ταβέρνες και μία καφετέρια!

Στο χωριό μας ζει και εργάζεται ένας καλλιτέχνης, ο Κλεάνθης Χατζηνίκος, ο οποίος συνεργάστηκε με το Γιάννη Τσαρούχη, το Γιάννη Ρίτσο και  πολλούς άλλους στο χώρο των τεχνών.  Εχει κάνει εκθέσεις σε Ελλάδα, Κύπρο και στο εξωτερικό. Η προσπάθεια των έργων του είναι "η επαναφορά της ελληνικής πνευματικότητας εντός της εικόνας που διέπει το έργο του, αρνούμενος την ευρωπαϊκή εικονοκλασία και σκέψη".  Είμαστε περήφανοι που τον έχουμε κοντά μας και, όσο περίεργο κι' αν ακούγεται, αποτελεί ένα "αξιοθέατο" του χωριού μας. (Γιώργος Παπαϊωάννου: "Τυχαίνει να τον γνωρίζω πολύ καλά, γιατί έχω συγγενικές σχέσεις μαζί του. Επίσης είναι γείτονάς μου και είμαι περήφανος!!!!")


 

ΑΕΤΟΛΟΦΟΣ

Σε απόσταση 42 χλμ. από την Λάρισα και σε μικρή απόσταση από την Αγιά βρίσκεται ο Αετόλοφος (Δέσιανη). Κατά μία άποψη ταυτίζεται με τη βυζαντινή πόλη Βέσαινα. Βρίσκεται στους πρόποδες των δύο λόφων («Αετός» και «Ανάληψη»), οι οποίοι ταυτίζονται από ερευνητές με τους Διδύμους Κολωνούς, όπου σύμφωνα με τη μυθολογία, η νύμφη Κορωνίδα γέννησε τον Ασκληπιό.

Ιστορικά στοιχεία

 Σύμφωνα με τους ιστορικούς, η πολίχνη Βέσαινα, που είναι γνωστή σε γραπτά κείμενα από τον 11ο αιώνα, είναι έδρα της ομώνυμης επισκοπής της Βεσαίνης, μιας από τις 18 επισκοπές της Μητρόπολης Λάρισας. Η ονομασία του χωριού σε Δέσιανη προήλθε, κατά την άποψη τού τότε Μητροπολίτη Δημητριάδος Γερμανού Μαυρομάτη, από τη λέξη Βέσαινα παραλλάσσοντας το αρχικό γράμμα Β σε Δ. Στα χρόνια της τουρκοκρατίας, και ειδικότερα το 1779, το τούρκικο όνομα του χωριού ήταν «Μπουγιούκ-κιοϊ», είχε εκατό σπίτια και τέσσερις εκκλησίες, σύμφωνα με τις γραπτές πληροφορίες του Σουηδού περιηγητή Μπγιέρνστωλ.

Πρόσωπα

Το 1803 η Δέσιανη έγινε τσιφλίκι του Βελή, γιου του Αλή Πασά. Ο Βελής έκτισε εκεί ένα «κονάκι» μέσα σε ένα περιβόλι με οπωροφόρα δένδρα. Μπροστά από το κονάκι υπήρχε μια μεγάλη τετράγωνη λίμνη που είχε δημιουργήσει ο ίδιος, στο κέντρο της οποίας υπήρχε ένα κιόσκι, όπως περιγράφει ο Άγγλος περιηγητής Ουίλιαμ Μάρτιν Ληκ.

Σεράι: η λίμνη και το κιόσκι. Σκίτσο

Ο εύπορος έλληνας της διασποράς Στέφανος Φωτιάδης και η σύζυγός του Πηνελόπη αγόρασαν τσιφλίκι στη Δέσιανη και έκτισαν «κονάκι» στη θέση που είναι το Δημοτικό Σχολείο Αετολόφου σήμερα. Η σύζυγος του Στέφανου Φωτιάδη, η Πηνελόπη, άφησε αρκετά καλές αναμνήσεις στο χωριό.

Ναοί και ξωκλήσια

Το χώριό μας έχει πολλούς ναούς:

Ο ναός της Παναγίας Βλαχέρνας είναι ο παλαιότερος του χωριού και πιθανότατα κτίστηκε πάνω σε αρχαίο ναό. Μέχρι πριν από δύο χρόνια ήταν αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Τώρα εορτάζει στις 2 Ιουλίου.

Ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου




Από τον Άγιο Αθανάσιο διασώζονται μόνο τα ερείπιά του. Νότια του ναού του Αγίου Νικολάου του Νέου βρίσκεται μία βρύση, η οποία έχει ανακαινιστεί δύο φορές, και είναι παλαιότερη από τον ίδιο το ναό.

Ο ναός των Αγίων Θεοδώρων είναι μικρός ναός, δρομικός με νάρθηκα και κωδωνοστάσιο. Στην περιοχή των Αγίων Θεοδώρων βρίσκεται το γλυπτό σύμπλεγμα των "Αλεπούδων".


 
Ο ναός των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ λόγω του μεγέθους του, περνά σχεδόν απαρατήρητος. Ο ναός του Προδρόμου είναι ο νεότερος του χωριού. Κτίστηκε το 1955, στα ερείπια άλλου παλαιότερου χριστιανικού ναού.

Ξωκλήσι του Προδρόμου

Το ασκηταριό  της Ανάληψης βρίσκεται στα πλάγια του λόφου Ανάληψη, μέσα σε ένα βράχο. Ο Άγιος Γεώργιος, τέλος, βρίσκεται στα νότια της πλατείας του χωριού.


Ναοί του Αετόλοφου

Άγιος Αθανάσιος Ανάληψη Άγιοι Θεόδωροι
Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ
Ασχολίες των κατοίκων

Βασική ασχολία των κατοίκων είναι η δενδροκαλλιέργεια και η καλλιέργεια λαχανικών, ενώ αρκετοί κάτοικοι είναι κτηνοτρόφοι.

Η ομορφιά της περιοχής και η ευφορία της γης καθιστούν το χωριό ένα από τα ωραιότερα χωριά της επαρχίας.
Κάθε χρόνο, στις 15 Αυγούστου,  πραγματοποιείται στον Αετόλοφο ένα μεγάλο πανηγύρι, στο οποίο παίρνουν μέρος και κάτοικοι άλλων περιοχών του Δήμου. 
 

Ποδοσφαιρική ομάδα "Αετός" Αετολόφου