Η δική μας Χαλκίδα
Μετάβαση στο τέλος των μετα-δεδομένων
Μεταφορά στην αρχή του μεταδεδομένων
 

Η δική μας Χαλκίδα

Η  Χαλκίδα, η πόλη μας, είναι μια πόλη με σημαντική διαδρομή στο χρόνο για αυτό και η επιλογή των θεμάτων που μας απασχόλησαν στην προσπάθεια της εν μέρει διερεύνησης της ιστορίας της στα πλαίσια του προγράμματος «click...στην ιστορία» δεν ήταν ιδιαίτερα δύσκολη. Επιλέξαμε λοιπόν κάποια ιστορικά μνημεία που θεωρούμε «χαρακτηριστικά» για την πόλη, «αγαπητά» για τους Χαλκιδέους και «δημοφιλή» για τους ξένους.

Πρόκειται ουσιαστικά για πέντε επιλογές που αποτελούν και τους θεματικούς άξονες εργασίας για τις πέντε ομάδες των μαθητών που πήραν μέρος στο εγχείρημα μιας «διαφορετικής» θέασης του τόπου μας, όπου η αναβίωση του παρελθόντος στο δικό μας παρόν είναι εφικτή. Έτσι, η παλιά γέφυρα, η παλιά πόλη, τα μουσεία, ο ναός της Αρτέμιδος και τα βιομηχανικά κτίρια προσεγγίζονται ως τα κομμάτια ενός πάζλ που αλληλοσυμπληρώνονται και συνθέτουν τη «δική» μας Χαλκίδα.

Η παλιά γέφυρα της Χαλκίδας και ο πορθμός του Ευρίπου θεωρείται εμβληματικό της σημείο καθώς από την αρχαιότητα η διερεύνηση του μυστηρίου της περιοδικής κίνησης των «τρελών» νερών απασχόλησε πολλούς επιστήμονες και φιλοσόφους. Έτσι αν και η μοναδικότητα του φαινομένου έχει καταρριφθεί, ο θρύλος γύρω από την εξήγηση του παραμένει «γοητευτικός». Δεν είναι τυχαίο ότι περιμένοντας κανείς να κλείσει ή να ανοίξει η γέφυρα και παρατηρώντας την γνωστή αλλά πάντα συναρπαστική υπέρβαση του «αναμενόμενου», αυτόματα παρασύρεται σε σκέψεις για τη μοναδικότητα και την ιδιαιτερότητα του χώρου που ζει, κινείται, ονειρεύεται και διασκεδάζει γιατί…από τη γέφυρα, το σημείο συνάντησης πολλών, ξεκινούν τα «πάντα»!!..

Η παλιά Χαλκίδα και το κάστρο της, που μικρό σήμερα τμήμα του διατηρείται εκεί όπου στεγάζεται το Λαογραφικό μας Μουσείο, μας κέντρισαν το ενδιαφέρον με την επιβλητικότητά τους να δεσπόζει αδιαφιλονίκητη στις προφορικές αφηγήσεις των μεγαλύτερων ηλικιακά Χαλκιδέων αλλά και στις γραπτές πηγές και τα φωτογραφικά ντοκουμέντα του παρελθόντος. Και παράλληλα μας γοήτευσαν εξίσου και τα λίγα αλλά αντιπροσωπευτικά σωζόμενα μνημεία του παλιού κέντρου της πόλης, τα οποία στέκονται μάρτυρες μιας πολυποίκιλης ιστορίας με πρωταγωνιστές τους Βενετούς, τους Οθωμανούς, τους Έλληνες, όπως και τριών διαφορετικών θρησκειών, του Χριστιανισμού (Αγία Παρασκευή μια πανέμορφη Βασιλική), του Μουσουλμανισμού (Τζαμί Εμίρ Ζαδέ) και του Ιουδαϊσμού (Συναγωγή) και υπογραμμίζουν τις διαφορετικές κοσμοθεωρίες και κουλτούρες που σμιλεύτηκαν και σμίλευσαν τον πολυδιάστατο και συχνά αντιφατικό χαρακτήρα της σύγχρονης Ευβοϊκής πρωτεύουσας. Δηλαδή ιχνηλατούμε με μια αίσθηση τρυφερότητας, νοσταλγίας και σεβασμού στα συγκεκριμένα μνημεία άλλες εποχές και συνήθειες και προσπαθούμε να προσδιοριστούμε μέσα από αυτά και να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας περιδιαβαίνοντας τα στενά σοκάκια με τα μισογκρεμισμένα ή αναπαλαιωμένα κτίρια, νιώθοντας τη γαλήνη που παρέχει η απόσταση από τη βοή της πόλης, απολαμβάνοντας τις εσωτερικές αυλές όπου ευωδιάζει το γιασεμί και η μπουκαμβίλια, παίρνοντας γεύση από μια άλλη άποψη ζωής πιο ταπεινής και πιο ήρεμης...!! Γιατί, πιστεύουμε ότι ο χώρος της ζωής μας καθορίζει και τον τρόπο της και διδάσκει αποκαλύπτοντας τα μυστικά του..., οπότε από εμας εξαρτάται αν θα αξιοποιήσουμε την ομορφιά και τη δύναμη τους...στο παρόν αλλά και στο μέλλον!!

Τα Μουσεία  της Χαλκίδας αναβιώνουν με τρόπο αποκαλυπτικό μια μακρά ιστοριογραμμή…. Το Αρχαιολογικό Μουσείο μέσω των εκθεμάτων του μας επιτρέπει να κατανοήσουμε το μέγεθος και τη σημαντικότητα της πορείας των κατοίκων της πόλης από την παλαιολιθική εποχή ως τα ρωμαϊκά χρόνια. Η έκθεση στο κάστρο του Καράμπαμπα αποτελεί εύγλωττη μαρτυρία για την ταυτότητά τους στο χρόνο, για το τι δημιούργησαν, πως έζησαν και τι ίχνη άφησαν πίσω τους και μοιάζει να υπόσχεται σε εμάς, τους σύγχρονους πολίτες, ένα βέβαιο μέλλον. Το Λαογραφικό Μουσείο αναβιώνει ανάγλυφα σκηνές καθημερινής ζωής, παραδόσεις, δραστηριότητες, συνήθειες και έθιμα των νεώτερων Χαλκιδέων, με τους οποίους και αναγνωρίζουμε πιο άμεσα και στενά την βιολογική αλλά κυρίως την πολιτισμική σύνδεσή μας. Τελικά, όλοι αυτοί οι χώροι «μιλούν» για έναν σημαντικό και αναγνωρίσιμο τόπο, την πόλη μας, που αιώνες τώρα στέκεται αγέρωχη…

Ο Ναός της Αρτέμιδος είναι ένας χώρος «οικείος» στη φυσική και συμβολική του διάσταση. Πολύ κοντά μας σήμερα και συνδεδεμένος στο μακρινό παρελθόν με την αρχή ενός κερδοφόρου πολέμου...Το τίμημα του Αγαμέμνονα, η θεϊκή επέμβαση της ‘Αρτεμης και η σωτηρία της Ιφιγένειας!! Και σε αυτόν τον μύθο μέτοχος ο άνθρωπος κάθε εποχής που καλείται να αποφασίσει, να αποτύχει, να πιστέψει, να σωθεί...!! Ένας χώρος που συγκεντρώνει πλήθη προσκυνητών και επαγγελματιών, που σφύζει από ζωή... αλλά κουβαλά πιο ζωντανή από όλες τις μνήμες την τραγικότητα μιας στιγμής... Δικαιολογημένα λοιπόν μας τράβηξε την προσοχή και μας ενέπνευσε ο ναός της Αυλιδείας Αρτέμιδας και πιστεύουμε ότι θα συγκινεί πάντα αποπνέοντας ελπίδες, διαψεύσεις και κυρίως υπερβάσεις!!

Τα βιομηχανικά μας κτίρια φανερώνουν την ευημερία της πόλης μας που υπήρξε  σημαντικό βιομηχανικό κέντρο κατά τη διάρκεια των δύο προηγούμενων αιώνων. Οι βιομηχανίες της – που ήταν περισσότερες από δέκα – της προσέδωσαν οικονομική ευρωστία η οποία  ευνόησε και την πνευματική και πολιτιστική της άνθιση. Έτσι τα συνδεδεμένα με την βιομηχανική παραγωγή κτίρια της,  αν και στέκουν σήμερα ερειπωμένα, είναι αδιάψευστοι μάρτυρες της ανάπτυξης που γνώρισε η Χαλκίδα και  περιμένουν από εμάς να  δείξουμε ειλικρινά το ενδιαφέρον μας και να αναδείξουμε την καλαισθησία τους…και τη λειτουργικότητά τους. Αν διατηρηθούν, αν αναπαλαιωθούν, αν τα αγαπήσουμε...μπορεί να αποκτήσουν και πάλι την «πρωτινή» τους αίγλη!!

Έτσι ξεκινήσαμε για το «click... στην ιστορία». Επισκεφθήκαμε αρχαιολογικούς χώρους με τους ειδικούς πάντα μαζί μας, που μας αγάπησαν και τους αγαπήσαμε και ενθουσιαστήκαμε από τον ιστορικό πλούτο της πόλης μας. Πήγαμε στα Αρχεία του Νομού Ευβοίας, στην 23η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, στον Ναό της Αρτέμιδος, στην ΙΑ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, στο Λαογραφικό Μουσείο, στην Έκθεση του Κάστρου του Καράμπαμπα, στην Παλιά Γέφυρα, σε διαλέξεις, συζητήσεις ειδικών για τα θέματα που μας ενδιέφεραν, πήραμε συνεντεύξεις, γνωρίσαμε παλιούς Χαλκιδέους, συζητήσαμε μαζί τους, περπατήσαμε και με μεγάλο ενθουσιασμό φωτογραφήσαμε, ταξινομήσαμε, επιλέξαμε το σημαντικότερο κατά τη γνώμη μας υλικό και αρχίσαμε την επεξεργασία του στην πλατφόρμα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού με δυσκολίες στην αρχή, με συνεχείς ερωτήσεις στους συνεργάτες του Ιδρύματος ώσπου τελικά καταλήξαμε στο αποτέλεσμα που είναι επισκέψιμο για όλους πλέον στην ιστοσελίδα του ΙΜΕ, στο click... στην ιστορία.

Βέβαια, επιβάλλεται στο κλείσιμο αυτής της προσπάθειας να ευχαριστήσουμε όσους μας στήριξαν και ειδικότερα:

Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού και ιδιαίτερα τιυς συνεργάτες του, που πρόθυμα μας βοήθησαν στην επεξεργασία και την ψηφιακή παρουσίαση του υλικού μας.

Τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Χαλκίδας

Το Λιμενικό Ταμείο Χαλκίδας

Την κ.  Γκάνη Παρασκευή , αρχαιολόγο της 23ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, αλλά και την 23η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων για την χορήγηση άδειας δημοσίευσης κειμένων και χαρτών του Ιστορικού Κέντρου

Την κ. Καζάκου Γεωργία πρώην εργαζόμενη στην βιομηχανία LIDNER

Την κ. Κατσάλη Σοφία αρχαιολόγο της ΙΑ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων

Την κ. Κοκκάλου Κωνσταντίνα υπάλληλο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Χαλκίδας

Την κ. Κολιοβέτα Δέσποινα μέλος της Πολιτιστικής Αρχαιόφιλου Εταιρείας Αυλίδας

Την κ. Μπάκα Σωτηρία, υπεύθυνη του Λαογραφικού Μουσείου Χαλκίδας

Τον κ. Νάστα Δημήτριο, καθηγητή του σχολείου μας για τη συνέντευξη

Τον κ. Σιακανδάρη Νικόλαο πρόεδρο της Πολιτιστικής Αρχαιόφιλου Εταιρείας Αυλίδας

Τον κ. Τάσιο Θεοδόση ακαδημαϊκό, πολιτικό μηχανικό, αρθρογράφο και συγγραφέα

Την κ. Χατζηγιάννη Κάλλια , φιλόλογο και υπεύθυνη του Ιστορικού Αρχείου του Ν. Ευβοίας

Και... τέλος αξίζει να σημειώσουμε ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι στο πρόγραμμα το θεωρούμε ως απαρχή μιας ωραίας περιπέτειας ανακαλυπτικής γνώσης, επιλογής, ταξινόμησης και ψηφιακής παρουσίασης. Είμαστε δηλαδή ευχαριστημένοι με το αποτέλεσμα και ευελπιστούμε ότι η αναζήτηση δεν τελειώνει εδώ, αλλά όλη αυτή η εργασία ήταν μόνο το έναυσμα για μια πολλά υποσχόμενη συνέχεια!

                                                                                                                                                                         Μ. Ηλία   Φιλόλογος 2ου Γυμνασίου Χαλκίδας