Η Αγία Παρασκευή του χτες και του σήμερα
Μετάβαση στο τέλος των μετα-δεδομένων
Μεταφορά στην αρχή του μεταδεδομένων
 
Ο Ναός και η Πλατεία με τον τροχονόμο, 1960

Η Αγία Παρασκευή βρίσκεται στο 9ο με 10ο χλμ. της λεωφόρου Αθηνών-Μαραθώνος και είναι οικοδομημένη στους πρόποδες του Υμηττού, γεγονός που την καθιστά ένα από τα λίγα προάστια που προικίστηκαν με πλούσια βλάστηση.

Η περιοχή πρέπει να κατοικήθηκε από την αρχαιότητα. Η πρώτη αναφορά στην περιοχή γίνεται στα "Αττικά" του Παυσανία, απ' όπου μαθαίνουμε πως η περιοχή από το Χαλάνδρι μέχρι την Αγία Παρασκευή και την Παιανία αποτελούσε, κατά τον 6ο αιώνα π.Χ., το μεγάλο Δήμο της Φλύας, τόπο εύπορο και μυστηριακό, που ανήκε, σύμφωνα με τους ιστορικούς, στη Κεκροπίδα φυλή. Σ' αυτό συνηγορούν το πλήθος των ταφικών ευρυμάτων κατά μήκος της σημερινής λεωφόρου Μεσογείων, στην οδό Νικίου, καθώς και το εντυπωσιακό ταφικό οικοδόμημα, κτισμένο από πεντελικό μάρμαρο και καμαροσκέπαστο, που βρέθηκε κοντά στη διασταύρωση των σημερινών οδών Σοφοκλή Βενιζέλου και Μαρμαριωτίσσης και μετατράπηκε σε εκκλησία.

Στην αρχαία Φλύα λατρευόταν ο 'Ηφαιστος, η 'Αρτεμις και πολλές θεότητες σχετικές με τη βλάστηση και τον κάτω κόσμο. Μετά την Ελευσίνα, η Φλύα αποτελούσε τον κατεξοχήν Δήμο των μυστηριακών τελετών. Διέθετε σημαντικό τελεστήριο και γνωρίζουμε ότι μετά την καταστροφή του από τους Πέρσες το επισκεύασε ο Θεμιστοκλής. Μεγάλη ακμή γνώρισαν στη Φλύα και οι μυστικές τελετές της Φρυγικής Μεγάλης Μητέρας, που διήρκεσαν μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ. αιώνα, μάρτυρες των οποίων είναι πολλοί ενεπίγραφοι βωμοί που βρέθηκαν στην περιοχή.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        
You need flash player installed to preview ppt and pdf files

Get Adobe Flash player

Η αρχαία οδός Μεσογείων, θεωρεί η ανασκαφέας κ.Μέλπω Πωλογιώργη πως διερχόταν από τα νότια κράσπεδα του αρχαίου δήμου Φλύας. Τα ευρήματά της παρέχουν πολλές πληροφορίες για τον κατά βάση αγροτικό αυτό δήμο της Αττικής. Τα αρχαία κατάλοιπα σώθηκαν και θα αναδειχθούν μέσα κι έξω από τον σιδηροδρομικό σταθμό του Μετρό.

Προχωρώντας από την αρχαιότητα στους ρωμαϊκούς χρόνους, ο ποιητής Οβίδιος υμνεί την ομορφιά της βλάστησης και του κλίματος της περιοχής.

Στο πλαίσιο των ερευνών για την διαπλάτυνση της Λεωφόρου Μεσογείων εν όψει των Ολυμπιακών αγώνων, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν, στην περιοχή “Πευκάκια” της Αγίας Παρασκευής, τα λείψανα ογκώδους αρχιτεκτονικού αρχαίου κτίσματος. Η ανασκαφή έγινε την άνοιξη του 2003 και στο τέλος της θεωρήθηκε αναγκαίο να μετακινηθεί σε βορειότερη θέση για να είναι ορατό. Το κτίσμα χρονολογείται στο β΄μισό του 3ου αιώνα μ.Χ. Πιθανότατα πρόκειται για το κατώτατο τμήμα ενός οχυρωτικού πύργου, εξωτερικά του οποίου υπάρχει ημιτελής δεξαμενή και κλίβανος.                                                  

                                           
You need flash player installed to preview ppt and pdf files

Get Adobe Flash player

Στα τελευταία βυζαντινά χρόνια η ιστορία του τόπου επικεντρώνεται γύρω από τη ζωή του μοναστηριού του Αϊ Γιάννη του Κυνηγού ή αλλιώς της Μονής των Φιλοσόφων.


Πλατεία Αγίας Παρασκευής, 1958

Στις αρχές του 19ου αιώνα η περιοχή ανήκε σε έναν μπέη ο οποίος στη συνέχεια πούλησε ένα μέρος του. Ένας μικρός ναός στο όνομα της Αγίας Παρασκευής που υπήρχε εκεί δίνει αργότερα το όνομα σε όλο το προάστιο. Αρχές του 20ου αιώνα υπάρχουν λίγα σπίτια, κυρίως παραθεριστικές επαύλεις και αγροκτήματα με αμπέλια. Το πρώτο σπίτι που χτίστηκε ήταν του Παναγιώτη Δάβαρη το 1894 και ο πρώτος που γεννήθηκε στον οικισμό ήταν ο εγγονός του Γιάννης Δάβαρης το 1910. Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα στην περιοχή κατέφευγαν φυματικοί λόγω του υγιεινού κλίματος (έλλειψη υγρασίας), νοικιάζοντας ή στήνοντας παράγκες στα κτήματα των τότε κατοίκων.                                                    
                                         
You need flash player installed to preview ppt and pdf files

Get Adobe Flash player


                                      

Ως το 1921 η Αγία Παρασκευή ανήκε στο Δήμο Αθηναίων μαζί με το Χαλάνδρι και τους συνοικισμούς Ψυχικού, Χολαργού, Φιλοθέης, Πεντέλης, Νέου Ψυχικού και Βριλησσίων. 'Ολοι αυτοί αποτέλεσαν το 1925 την κοινότητα Χαλανδρίου και στη συνέχεια αποσπάστηκαν διαδοχικά και σχημάτισαν δικές τους κοινότητες και αργότερα Δήμους. Η Αγία Παρασκευή αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά ως κοινότητα το 1929 αλλά καταργήθηκε την ίδια χρονιά και έμεινε ως συνοικισμός του Χαλανδρίου έως το 1931. Τότε έγινε οριστικά κοινότητα και το 1963 έγινε Δήμος.

Λεωφόρος Μεσογείων και Χαλανδρίου 1963

Την περίοδο αυτή αρχίζει η ασφαλτόστρωση των πρώτων δρόμων και η διαπλάτυνση της λεωφόρου Μεσογείων. Την ίδια εποχή παραχωρούνται 1000 περίπου στρέμματα για την ανέγερση του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος και του Αμερικανικού Κολλεγίου. Τότε παραχωρείται και ο χώρος για την ανέγερση της Γαλλικής Σχολής και των εγκαταστάσεων του Υπουργείου Γεωργίας. Την περίοδο της δικτατορίας χτίζεται επί της λεωφόρου Μεσογείων το ραδιομέγαρο της ΕΡΤ.

Το 1993 οι κάτοικοι της Αγίας Παρασκευής εξέφρασαν την έντονη δυσαρέσκεια και αντίθεσή τους στην κατασκευή του δακτυλίου του Υμηττού. Ο δακτύλιος του Υμηττού θα αποτελούσε μία μεγάλη οδό στο βουνό, απευθείας συνδεδεμένη με την Αττική οδό. Η περάτωση της κατασκευής του δακτυλίου, αλλά και της Αττικής Οδού θα σήμαινε μαζική κοπή δένδρων καθώς και δημιουργία ηχορύπανσης, γεγονός που οδήγησε στην αναπόφευκτη αντίθεση των ντόπιων. Παρόλα αυτά, το κράτος αρνούμενο να αλλάξει τα σχέδιά του, έστειλε μπουλντόζες στο βουνό. Η πράξη αυτή οδήγησε σε μία μεγάλη και έντονη διαδήλωση, η οποία έλαβε χώρα τον Απρίλιο του 1993. Χιλιάδες κάτοικοι της Αγίας Παρασκευής ανέβηκαν στο βουνό και στάθηκαν μπροστά στις μπουλντόζες, αναγκάζοντας τους οδηγούς τους να αποχωρήσουν. Αργότερα όμως, κατέφθασε η αστυνομία, η οποία ανάγκασε τους διαδηλωτές να εγκαταλείψουν την περιοχή. Τελικώς, η κατασκευή των δύο οδών ξεκίνησε και ολοκληρώθηκε το 2001 με τη κατασκευή υπόγειων σηρράγγων στο βουνό οι οποίες περιόρισαν δραστικά την κοπή πολλών πεύκων.

 

Η συγκοινωνία της περιοχής πάντα ήταν προβληματική. Δύσκολη η επικοινωνία, κυρίως με το κέντρο της Αθήνας, αλλά και με τ' άλλα προάστια. Μακριά από το σιδηροδρομικό δίκτυο, λίγες γραμμές λεωφορείων. Οι μόνες, ουσιαστικά, γραμμές που εξυπηρετούν την πόλη είναι η γραμμή 421 για Πειραιά, Α5 για το κέντρο και Β5 για το σταθμό Λαρίσης. Μεγάλη η ταλαιπωρία για τους μη έχοντες δικό τους αυτοκίνητο. Το 2009 εγκαινιάζεται ο νέος σταθμός του Μετρό "Νομισματοκοπείο" και, παρόλο που δεν ανήκει στην Αγία Παρασκευή, αλλά στα όριά της με το Δήμο Χαλανδρίου, αρχίζει να εξυπηρετεί έναν πολύ μεγάλο αριθμό επιβατών, καθώς η διαδρομή πλέον Αγία Παρασκευή-Σύνταγμα γίνεται σε 15'. Το 2010 παραδίδεται στο κοινό ακόμη ένας σταθμός  του Μετρό, η στάση "Αγία Παρασκευή", που θα εξυπηρετήσει με τη σειρά του 20000 επιβάτες καθημερινά. Και οι δύο σταθμοί ανακούφιση για την πόλη.


Η οδός Βασιλέως Γεωργίου, 1960, σημερινή 28ης Οκτωβρίου                                           Η  Οδός Γούναρη, 1959

Ο Δήμος έχει έκταση 10 τ.χμ., και συνορεύει με τους Δήμους: Χολαργού, Χαλανδρίου, Γέρακα και Γλυκών Νερών. Ο κεντρικός οικισμός αναπτύσσεται αμφίπλευρα της Λεωφόρου Μεσογείων, πέριξ της Πλατείας Αγίας Παρασκευής. Νοτιοανατολικά, στους πρόποδες του Υμηττού, εκτείνεται ο οικισμός του Άι-Γιάννη του Κυνηγού, ενώ πιο ανατολικά εντοπίζεται η φιλήσυχη γειτονιά της Νέας Ζωής. Στο ανατολικό άκρο της πόλης βρίσκεται ο Σταυρός και η γειτονιά των Πεύκων (Πευκάκια), ενώ στο δυτικό άκρο εκτείνεται ο Λόφος Τσάκος, στα σύνορα με το Χολαργό. Στο βόρειο τμήμα της Αγίας Παρασκευής εντοπίζεται το Κοντόπευκο και ο Παράδεισος.  

Πλατεία Αγίας Παρασκευής 1962, Ζαχαροπλαστείο "Εθνικόν"

Σημείο αναφοράς για την πόλη είναι οι δύο πλατείες της. Η κεντρική πλατεία της, όπου βρίσκεται και η ομώνυμη εκκλησία, η οποία αποτελεί και ένα από τα πιο καλαίσθητα και επισκέψιμα σημεία εστίασης για τους δημότες των Βορειοανατολικών Προαστίων, αλλά και των Μεσογείων και η φημισμένη γειτονική πλατεία του Αϊ-Γιάννη με την πληθώρα καφέ, εστιατορίων, εμπορικών κέντρων, γυμναστηρίων κ.λ.π. Τις δύο πλατείες συνδέει η μεγάλη κεντρική οδός του Αγίου Ιωάννη.

Κοντά στην κεντρική πλατεία λειτουργεί ο ιστορικός θερινός κινηματογράφος της Αγίας Παρασκευής "Αμαρυλλίς". Λειτούργησε για πρώτη φορά το 1923. Το 1990 ξεκίνησε ένας πολύχρονος αγώνας για να μην καταστραφεί και χτιστεί στη θέση του εμπορικό κέντρο. Ο αγώνας δικαιώθηκε το 1997, όταν με απόφαση του ΠΕΧΩΔΕ κηρύχθηκε διατηρητέος.


Κινηματογράφος "Αμαρυλλίς" - Φωτογραφία του 1956 από τον φωτογράφο Τσακιριάν Μπέρτς.

Στην πόλη υπάρχουν κι άλλοι Ναοί στους διάφορους οικισμούς της. Μπορείτε να τους δείτε εδώ.

Ο Δήμος Αγίας Παρασκευής έχει αδελφοποιηθεί με τους Δήμους: Saint- Brieuc Γαλλίας (Μάιος 1992) για απόκτηση εμπειριών και τεχνογνωσίας,  Γκρότσκα Σερβίας (Μάιος 1994) σε επίπεδο κοινωνικής προσέγγισης, βοήθειας και φιλοξενίας και Γεροσκήπου Κύπρου (Μάιος 1998) για πολιτικούς λόγους λόγω του κυπριακού ζητήματος.
Το σχολείο μας είναι ένα από τα πέντε Γυμνάσια της πόλης. Υπάρχουν ακόμη τέσσερα Γενικά Λύκεια, ένα Επαγγελματικό, ένα Γυμνάσιο Κωφών και Βαρηκόων, ένα Γενικό Λύκειο και μια Επαγγελματική Σχολή  Κωφών και Βαρηκόων, έντεκα Δημοτικά Σχολεία, καθώς και δεκατρία Νηπιαγωγεία.

Υπό την αιγίδα του Δήμου μας λειτουργούν Δημοτικοί βρεφικοί και παιδικοί σταθμοί, ιατρεία, Δημοτική Βιβλιοθήκη και ο Πολιτιστικός και Αθλητικός Οργανισμός (Π.Α.Ο.Δ.Α.Π.), ο οποίος περιλαμβάνει Γυμναστήρια, Εργαστήρια Τέχνης, Ωδείο, Φιλαρμονική, Δημοτικό Κινηματογράφο και Λαϊκό Πανεπιστήμιο.

Η πόλη μας δραστηριοποιείται και σε πολλούς άλλους τομείς, καθώς διαθέτει πολλούς τοπικούς φορείς, όπως μπορείτε να δείτε εδώ, με αξιόλογο έργο ο καθένας.