Η παλιά Καλαμάτα
Μετάβαση στο τέλος των μετα-δεδομένων
Μεταφορά στην αρχή του μεταδεδομένων
 

Μία μικρή περιήγηση στην Καλαμάτα είναι αρκετή για να φανερώσει τον ιστορικό της πλούτο. Ο ναός των Αγίων Αποστόλων, στην πλατεία της 23ης Μαρτίου στο Ιστορικό Κέντρο της Καλαμάτας, ο μητροπολιτικός Ιερός Ναός της Υπαπαντής του Σωτήρος καθώς και το φράγκικο Κάστρο που δεσπόζει αγέρωχο στην ακρόπολη της πόλης, θεωρούμε ότι είναι από τα πιο χαρακτηριστικά αξιοθέατα, γι' αυτό και σας τα παρουσιάζουμε, όσο πιο συνοπτικά γίνεται.

Ελπίζουμε να ευχαριστηθείτε τη σύντομη αυτή αναφορά μας στην πόλη μας, την Καλαμάτα.

Η Ιστορία της Καλαμάτας

Η ιστορία της πόλης χάνεται στα βάθη των αιώνων. Σύμφωνα με έναν μύθο, ιδρυτής της πόλης είναι ο Φάρις, από το όνομα του οποίου προήλθε η ονομασία της περιοχής Φαρές, στην οποία αναφέρεται ο Όμηρος ως την πόλη, που είναι χτισμένη εκεί που βρίσκεται σήμερα το φράγκικο κάστρο της πόλης. Στην πόλη αυτή, διανυκτέρευσε ο Τηλέμαχος με το γιο του Νέστορα, Πεισίστρατο, για να πάει στη Σπάρτη προκειμένου να ρωτήσει για τον πατέρα του, τον Οδυσσέα (4η και 5η μέρα της Οδύσσειας).

Στη Μυκηναϊκή εποχή, η πόλη αποτέλεσε ένα αξιόλογο κέντρο, όμως η κάθοδος των Δωριέων οδήγησε στην υποβάθμισή της.

Η καίρια θέση των Φαρών ως ενδιάμεσου σταθμού μεταξύ Πύλου και Σπάρτης και η ευφορία των μεσσηνιακών πεδιάδων στάθηκαν αφορμή για τους τέσσερις Μεσσηνιακούς Πολέμους, όπου οι Μεσσήνιοι ηττήθηκαν από τους Σπαρτιάτες και έκτοτε η περιοχή κατοικήθηκε από περίοικους και ήταν εξαρτημένη από τη Σπάρτη.

Κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, η πόλη παραχωρήθηκε από τον Οκτάβιο Αύγουστο στους Λάκωνες ως τιμωρία που πήραν το μέρος του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας.

Στους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους υπήρξε μια περίοδος ακμής της πόλης, η οποία όμως δε διήρκησε πολύ.

Στην υστερορωμαϊκή και πρωτοβυζαντινή περίοδο, η σημασία της περιοχής και της πόλης ήταν περιορισμένη. Τα ιστορικά δεδομένα του 10ου αιώνα, όπου γίνεται η πρώτη αναφορά στην πόλη, με το όνομα Καλαμάτα, είναι λιγοστά. Υπάρχουν δεδομένα για βασιλική οδο και νομίσματα του 8ου και 9ου αιώνα από την Καλαμάτα. Στην πρώτη γραπτή μαρτυρία η πόλη εμφανίζεται με το όνομα Καλομ(μ)άτα ή Καλαμ(μ)άτα. Η αναφορά επιβεβαιώνει τη στρατηγική θέση και τη σημασία του οικισμού, που αποτελούσε ήδη την πρωτεύουσα της Μεσσηνίας. Στα μέσα του 12ου αιώνα η πόλη είχε αποκτήσει μεγάλη σπουδαιότητα.

Στην Καλαμάτα υπήρξαν δύο Τουρκοκρατίες και δύο Ενετοκρατίες. Στα χρόνια αυτά, η πόλη υπέστη αρκετές ζημιές (κυρίως βέβαια από τους κατακτητικούς πολέμους που έγιναν). Όμως, στη Β' Ενετοκρατία έγιναν και μεγάλα οχυρωματικά έργα.  Στη Β' Τουρκοκρατία η πόλη ήταν πυκνοκατοικημένη και ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα του Μοριά. Τα τελευταία χρόνια της τουρκοκρατίας, η Καλαμάτα θα αποτελέσει μια κωμόπολη που είχε την ευθύνη του εμπορίου των προϊόντων της Μεσσηνίας. Τέλος, αναδείχθηκαν σπουδαίες οικογένειες γαιοκτημόνων, που αποτελούσαν την αριστοκρατία της πόλης.

Η περιοχή της Καλαμάτας είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην Επανάσταση του 1821 μαζί με την περιοχή της Μάνης. Στις 23 Μαρτίου, μετά από δοξολογία που έγινε στο εκκλησάκι των Αγίων Αποστόλων, οι οπλαρχηγοί ζήτησαν από τον κυβερνήτη της πόλης Αρναούτογλου την παράδοση της. Ο Αρναούτογλου βλέποντας την υπεροχή των δυνάμεων των Ελλήνων και χωρίς χρόνο να καλέσει ενισχύσεις παραδόθηκε. Με αυτόν τον τρόπο η Καλαμάτα έγινε η πρώτη μεγάλη πόλη της Ελλάδας που αποτίναξε από πάνω της τον τούρκικο ζυγό. Μετά την απελευθέρωση της πόλης κατευθύνθηκαν προς διάφορες περιοχές του Μοριά. Ωστόσο, η πόλη κινδύνευσε, όταν την πλησίασαν, στις 23 Αυγούστου τουρκικά πλοία, αλλά η παρουσία μερικών Μανιατών και τακτικού ελληνικού στρατού εμπόδισαν την τούρκικη απειλή.

 Η απελευθέρωση βρήκε την Καλαμάτα κατεστραμμένη με ελαιόδεντρα καμένα και ανύπαρκτη κτηνοτροφία. Στα μέσα του 19ου αιώνα η Καλαμάτα είχε μετατραπεί σε παραθαλάσσιο αστικό κέντρο με σημαντική εμπορική δραστηριότητα. Η πόλη γνώρισε μεγάλη εμπορική ανάπτυξη λόγω του εμπορίου βιοτεχνικών και αγροτικών προϊόντων της μεσσηνιακής γης. Το βασικό εξαγόμενο προϊόν μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν το μετάξι. Η Καλαμάτα ήταν το μεγαλύτερο κέντρο παραγωγής μεταξιού και τα φημισμένα και βραβευμένα της μαντίλια κυκλοφορούσαν παντού. Μεγάλη προσφορά στην ανάπτυξη της πόλης είχε και η κατασκευή του λιμανιού της πόλης, των οδικών αξόνων, των σιδηροδρομικών γραμμών και του ηλεκτροφωτισμού.

Το 1941 η πόλη θα καταλειφθεί από τα γερμανικά στρατεύματα. Είχαν προηγηθεί βομβαρδισμοί και σκληρές μάχες. Το χειμώνα του 1944 ο γερμανικός στρατός θα εκτελέσει 149 κατοίκους ως αντίποινα για ενέδρα ανταρτών. Το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, η πόλη απελευθερώνεται. Μετά τον πόλεμο όμως οι μεγάλες βιομηχανίες της περιοχής θα αρχίζουν να παρακμάζουν.

Η τελευταία μεγάλη δοκιμασία για την Καλαμάτα ήταν ο σεισμός στις 13-15 Σεπτεμβρίου 1986. Μετά από αυτόν τον καταστροφικό σεισμό, που άφησε την πόλη με μεγάλες υλικές ζημιές, η Καλαμάτα κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια αποκατάστασης των καταστροφών. Τότε, αρχισε να διαμορφώνεται η σημερινή μορφή της πόλης.

Το εκκλησάκι των Αγίων Αποστόλων

Η πλατεία της 23ης Μαρτίου είναι ένα από τα πιο κεντρικά σημεία της πόλης μας, θέλοντας να σας παρουσιάσουμε το εκκλησάκι των Αγίων Αποστόλων , αποφασίσαμε να ρωτήσουμε ανθρώπους που δραστηριοποιούνται εμπορικά γύρω απ' το ναό και τον ζουν καθημερινά, ελπίζοντας να αποκτήσετε μια πιο ζωντανή εικόνα. Αναζητήσαμε ιδιοκτήτες και εργαζόμενους μαγαζιών κοντά στο ναό και τους ρωτήσαμε για το εάν γνωρίζουν ποια σημαντικά γεγόνοτα έχουν συμβεί σ' αυτό το σημείο, τι τους εντυπωσιάζει περισσότερο και τι διαφορές εντοπίζουν στη λειτουργία του ναού.

'Ενας νεαρός εργαζόμενος, ο Παναγιώτης, μας είπε ότι αυτό που ξέρει είναι ότι στο εκκλησάκι αυτό, την 23η Μαρτίου του 1821 έγινε η δοξολογία για την έναρξη της Επανάστασης και την ίδια μέρα απελευθερώθηκε η πόλη μας. Σήμερα, συνέχισε ο ναός λειτουργεί πιο συχνά απ' ότι στο παρελθόν και παρατηρεί πως έρχονται όλο και πιο νέοι άνθρωποι. Τον εντυπωσιάζει το γεγονός ότι το καμπαναριό της εκκλησίας βρίσκεται στα δεξιά του ναού, σε αντίθεση με τους άλλους ναούς που έχουν το καμπαναριό τους στα αριστερά.

Στη συνέχεια, πήραμε συνέντευξη από τον κ. Σταύρο, ιδιοκτήτη ενός άλλου μαγαζιού που υπάρχει στην περιοχή εδώ και πολλά χρόνια. Μας είπε πως στο σεισμό του '86 κατέρρευσε ένα τμήμα του ναού, το οποίο βέβαια αργότερα επισκευάστηκε. Πρόσθεσε πως τον ενθουσιάζουν οι αγιογραφίες που υπάρχουν, εάν και είναι λίγες, αλλά είναι πολύ παλιές αφού μας τόνισε ότι ο ναός χρονολογείται από το 1050 μ.Χ. Επίσης, μας ανέφερε ότι στην περιοχή άνθισε το πρώτο εμπορικό κέντρο της πόλης με πολλά μικρά μαγαζιά και πάγκους. Τέλος, μας πληροφόρησε ότι κοντά στην εκκλησία ήταν το πρώτο πηγάδι της Καλαμάτας, απ' όπου όλοι οι κάτοικοι έπαιρναν νερό.

Τα κυριότερα σημεία της Καλαμάτας 

You need flash player installed to preview ppt and pdf files

Get Adobe Flash player