Το περιβάλλον στην περιοχή Πέπλου και Μνημεία
Μετάβαση στο τέλος των μετα-δεδομένων
Μεταφορά στην αρχή του μεταδεδομένων
 

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Έχουμε την τύχη να ζούμε σε έναν τόπο απείραχτο από τη μόλυνση του περιβάλλοντος, σε μια φύση μαγική, στην οποία κυριαρχεί ο αμοιβαίος σεβασμός ανάμεσα στην πανίδα, τη χλωρίδα και την ανθρώπινη δραστηριότητα. Οι ήπιες μορφές ανάπτυξης, ο οικοτουρισμός, η ελεγχόμενη και όχι υπερεντατική γεωργία και αλιεία, η ένταξη μεγάλου μέρους της περιοχής σε διεθνείς συμβάσεις προστασίας, όπως είναι η Συνθήκη Ραμσάρ για τους υδροβιότοπους και το δίκτυο NATURA, ο καθημερινός αγώνας των κατοίκων που αγαπάνε αυτό τον τόπο και θέλουν να τον διατηρήσουν σε όλη του τη φυσική ομορφιά είναι εγγυήσεις που διασφαλίζουν το μέλλον. Η ομάδα μας αποφάσισε να αποτυπώσει το περιβάλλον στο οποίο ζούμε με εργαλείο τα ψηφιακά μέσα, για να δηλώσει με αυτό τον τρόπο την απόφαση της νέας γενιάς της περιοχής του Πέπλου να αγωνιστεί για αυτό… με εθελοντικές δράσεις, ατομική και συλλογική ευθύνη. Είναι τελικά στο χέρι όλων μας!

ΤΟ ΔΕΛΤΑ ΤΟΥ ΕΒΡΟΥ

Ο ποταμός Έβρος, ο “αργυρορρύτης” του Πλίνιου,  δέχεται τα νερά από 4 μεγάλους παραπόταμους (Άρδα, Ερυθροπόταμο, Τούντζα και Εργίνη) και είναι το φυσικό σύνορο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας με βάση τη συνθήκη της Λωζάνης, το 1923. Μετά από 515 χιλιόμετρα πορείας από τη Βουλγαρική Ρίλα αυτό το ποτάμι κατέληγε σε ένα βαθύ κόλπο, τον οποίο ωστόσο γέμισε κατά τη διάρκεια των αιώνων με “φερτή ύλη”, με εκατομμύρια τόνους χώμα και έτσι δημιουργήθηκε ένας υδρότοπος με νησάκια και λίμνες σε έκταση 170.000 στρεμμάτων. Το Δέλτα του Έβρου κατακυρώθηκε στην Ελλάδα το 1923, καθώς θεωρήθηκε ότι το ανατολικό σκέλος του Έβρου, αυτό με τον μεγαλύτερο όγκο νερού, που ήταν πιο κοντά στην Τουρκία, έπρεπε να αποτελέσει και το σύνορο. 

Κτήμα Τσιρώζη, λίγα μέτρα από την Τουρκία

Η κ. Ευγενία, η ξεναγός που μας διέθεσε  το Κέντρο Πληροφόρησης του Δέλτα του Έβρου στις Φέρες μας μιλά για το Δέλτα. Ευχαριστούμε την κ. Θεοδώρα Χαραλαμπίδου, υπεύθυνη του Κέντρου Πληροφόρησης!

Παλαιότερα το Δέλτα του Έβρου ήταν συγκρίσιμο σε μέγεθος με το Δέλτα του Δούναβη στη Ρουμανία και του Γκουανταλκιβίρ στην Ισπανία. Κατά τη δεκαετία του '50 ωστόσο αποφασίστηκε η περίφημη ευθυγράμμιση του ανατολικού βραχίονα: στόχος ήταν η διευκόλυνση απορροής των υδάτων, ώστε να αποφεύγονται οι πλημμύρες, η δημιουργία πολλών στρεμμάτων καλλιεργήσιμης γης αλλά και η αντιμετώπιση της ελονοσίας. Μειώθηκε ωστόσο ο αριθμός των πουλιών και των ζώων του Δέλτα, παρόλα αυτά ακόμη και σήμερα θεωρείται παγκοσμίως πολύ σημαντικός υδροβιότοπος, ο οποίος προστατεύεται από τη συνθήκη Ραμσάρ. Νησίδες και Λίμνες στις οποίες πλέουν κύκνοι είναι το χαρακτηριστικό της περιοχής, με ονόματα, όπως “Λίμνη των Νυμφών”, “Νεραϊδότοπος”, “Δράνα”. 

Για όλα αυτά μας μιλά η κ. Θεοδώρα Χαραλαμπίδου υπεύθυνη του Κέντρου Πληροφόρησης του Δέλτα του Έβρου στις Φέρες. 

Νεραίδότοπος, Δέλτα του Έβρου

ΧΛΩΡΙΔΑ

Περισσότερα από 350 φυτικά είδη έχουν καταγραφεί στο Δέλτα του Έβρου, υδρόφυτα (του γλυκού νερού) και αλόφυτα (από το αρμυρό νερό που εισχωρεί σε μεγάλο μέρος του). Άσπρα νούφαρα, νεροκάστανο, καλαμιώνες, βούρλα, αρμυρίκια είναι τα φυτά που φυτρώνουν εντός του Δέλτα. Ωστόσο χαρακτηριστικά είναι τα υδρόφιλα δέντρα που συγκρατούν το χώμα στις όχθες του ποταμού και ορίζουν και αυτά με τη σειρά τους το σύνορο: λεύκες, ιτιές, φτελιές δημιουργούν τη γραμμή των συνόρων...

Αρμυρίκια στο Δέλτα του Έβρου. Οι ντόπιοι τα ονομάζουν "γιανγκίνια"

ΠΑΝΙΔΑ

Πάπιες, καστανόπαπιες και βαλτόπαπιες, μαυρόκοτες, κύκνοι καταφθάνουν στο Δέλτα σε μεγάλα κοπάδια, για να ξεχειμωνιάσουν. Θαλασσαετοί (ελάχιστοι πια), τουρλίδες, στρειδοφάγοι, λευκοτσινιάδες και μαυροκέφαλοι. Νανόχηνες και Λεπτομύτες, σε εξαιρετικά μειωμένους πληθυσμούς, παρόλο που προστατεύονται από διεθνείς συνθήκες, όπως η σύμβαση της Βέρνης και απαγορεύεται το κυνήγι τους. Η νανόχηνα συγκεκριμένα έχει χαρακτηριστεί απειλούμενο είδος παγκοσμίως, προέρχεται από τη Σκανδιναβία και ξεχειμωνιάζει στη Βουλγαρία την Ουγγαρία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία. Παρόμοια είναι η κατάσταση και με τη λαγγόνα και με άλλα είδη πουλιών, από τα οποία εμφανίζονται πια στο Δέλτα λίγα ζευγάρια κάθε χρόνο. Ο άνθρωπος έχει βάλει και εδώ το χεράκι του... Στο ποτάμι ζουν ακόμη βίδρες, ενώ στην ευρύτερη περιοχή ζουν αγριογούρουνα, αλεπούδες, ασβοί, κουνάβια και νυφίτσες. Τα ψάρια είναι κυρίως λαβράκια, τσιρόνια, χέλια και σαζάνια, ενώ το ποτάμι δεν έχει πια μουρούνες, παρόλο που παλαιότερα οι ψαράδες της Αίνου φημίζονταν για το ψάρεμά τους.

Κύκνοι στο Δέλτα του Έβρου

ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΔΑΔΙΑΣ

Η Δαδιά πήρε το όνομά της από το Δαδί, το γεμάτο δηλαδή ρετσίνι ξύλο του πεύκου, το οποίο παλαιότερα χρησίμευε ως προσάναμμα ή φωτιστικό μέσο. Σήμερα ωστόσο η Δαδιά είναι πολύ γνωστός βιότοπος που δε θα ήθελε να έχει καμία απολύτως σχέση με τη φωτιά! Είναι μάλιστα Εθνικό Πάρκο και προστατεύεται από το Δίκτυο NATURA 2000. 

Στο βουνό της Γκίμπραινας, καταφύγιο κλεφτών, αρματωλών και ανταρτών στα νεότερα χρόνια, ζουν εξαιρετικά σπάνια αρπακτικά πουλιά. Γι’ αυτό το λόγο δημιουργήθηκαν ταΐστρες για τα άγρια πουλιά, δύο χιλιόμετρα έξω από το χωριό στην τοποθεσία Σπάθες και παρατηρητήριο στο οποίο φτάνει κανείς με το πουλμανάκι που διαθέτει το Οικοτουριστικό Κέντρο Βιοτόπου Δαδιάς. Η συνολική έκταση του Εθνικού Πάρκου είναι 350.000 στρέμματα και η ζώνη απόλυτης προστασίας περιλαμβάνει 72.500 στρέμματα. Πάνω από 200 είδη πουλιών έχουν καταγραφεί στη Δαδιά. 

ΠΑΝΙΔΑ

Η Δαδιά είναι o τόπος που προτιμούν τα αρπακτικά πουλιά. Γυπαετοί και φιδαετοί συνυπάρχουν αρμονικά, παρόλο που δεν έχουν τις ίδιες συνήθειες (άλλα πουλιά ζουν κατά ζεύγη, άλλα ομαδικά), ενώ μεγάλο γεγονός  είναι κάθε χρόνο η άφιξη των ασπροπάρηδων γυπών με το ιδιαίτερο κίτρινο ράμφος, οι οποίοι έρχονται το Μάρτη ή τον Απρίλη από την Αφρική. 

Γύπας ασπροπάρης, φωτογραφία από το διαδίκτυο

Τη Δαδιά και μόνο από όλη σχεδόν την Ευρώπη διάλεξε και ο μαυρόγυπας και μάλιστα ο πληθυσμός του αυξήθηκε σημαντικά στο προστατευμένο περιβάλλον του βιοτόπου.

Μαυρόγυπας, φωτογραφία από το διαδίκτυο

Γενικά στη Δαδιά ζουν 36 από τα 38 είδη αρπακτικών (μαζί με τα παραπάνω και χρυσαετοί, βασιλαετοί και θαλασσαετοί). Είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχει και συγκεκριμένη σειρά με την οποία τα ζώα πλησιάζουν το πεθαμένο ζώο στην ταΐστρα, σειρά την οποία τα όρνια δεν παραβιάζουν ποτέ! 

Η ώρα του φαγητού για τα αρπακτικά στην ταΐστρα-Φωτογραφία μας από το τηλεσκόπιο του Παρατηρητηρίου της Δαδιάς

Για τις συνήθειες των αρπακτικών, που είχαμε την τύχη να δούμε να τρέφονται στην ταΐστρα, μας μιλά ο δασολόγος κ. Τσιαντικούδης

ΧΛΩΡΙΔΑ

Το φυσικό περιβάλλον στην περιοχή της Δαδιάς πραγματικά κόβει την ανάσα! Περπατώντας προς το παρατηρητήριο ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να βρεθεί σε ένα σημείο μοναδικής φυσικής ομορφιάς, με ποικιλόμορφη χλωρίδα. Το Πευκοδάσος μοιάζει ατελείωτο, οι φράξοι, τα σφενδάμια και οι κρανιές είναι το χαρακτηριστικό στις πιο χαμηλές περιοχές, ενώ δίπλα στα ρυάκια φυτρώνουν λυγαριές και ιτιές. Οι ανεμώνες, οι παιονίες αλλά και ορισμένες σπάνιες ορχιδέες συνθέτουν μια έκρηξη χρωμάτων. 

Το δασικό μονοπάτι για το Παρατηρητήριο

Σήμερα στην  περιοχή είναι σε πλήρη ανάπτυξη ο οικοτουρισμός, καθώς πέρα από την προστατευόμενη περιοχή υπάρχουν και σημεία με ξενώνες και χώρους αναψυχής (περιοχή Κατραντζήδες), ενώ πρόκειται για μια από τις σπάνιες περιπτώσεις στις οποίες συνδυάζεται η ανθρώπινη δραστηριότητα (γεωργία, κτηνοτροφία) με την οικολογική προστασία.

ΣΤΟΝ ΠΕΠΛΟ...

Για περισσότερες πληροφορίες για τη χλωρίδα του Πέπλου μπορείτε να επισκεφθείτε (στην ετικέτα "Πέπλος") το  http://floramirabilis.blogspot.gr/. Ευχαριστούμε τον κ. Θάνο Σίδερη για τη διάθεση των φωτογραφιών. 

Σε αυτό το περιβάλλον ζούμε λοιπόν… Οι φωτογραφίες μιλάνε από μόνες τους…

ΜΝΗΜΕΙΑ

Μέσα σε αυτή την έκρηξη της φύσης συναντά ακόμα και σήμερα κανείς πολύ σημαντικά μνημεία του παρελθόντος, που είναι στενά δεμένα με την ιστορία του τόπου. Εμείς θα προσπαθήσουμε να σας τα παρουσιάσουμε, παρόλο που δεν είμαστε ειδικοί. Αρχίζει η ξενάγηση… 

ΚΟΣΜΟΣΩΤΕΙΡΑ-  Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΘΡΑΚΩΝ

Πληροφορίες από το βιβλίο του κ. Γκότση «Βήρα, Φερετζίκ, Φέρε-Ἔρως πόλεως αὐτῆς», το βιβλίο του κ. Γουρίδη «Η πόλη των Φερών και η περιοχή της: Μια ιχνηλάτηση στο Δέλτα της Ιστορίας» και από τη συνέντευξη που μας έδωσε ο κ. Γκότσης.

Το σημαντικότερο ιστορικό μνημείο της περιοχής μας είναι η Παναγία Κοσμοσώτειρα  στις Φέρες, που χτίστηκε το 1152  (έτος 6660 «ἀπὸ κτίσεως κόσμου») από τον Ισαάκιο Kομνηνό, ο οποίος ήταν γιος του αυτοκράτορα Αλεξίου Κομνηνού. 

Η Παναγία Κοσμοσώτειρα σήμερα

Ο Ισαάκιος μετά από ένα πολυετή αγώνα για να καταλάβει το θρόνο αντιλήφθηκε ότι κάτι έπρεπε να κάνει για να σώσει την ψυχή του και να εξιλεωθεί στα γεράματά του. Έτσι περιπλανιέται στη βυζαντινή αυτοκρατορία και επιλέγει το λόφο της Βήρας (Φέρες), για να ιδρύσει το μοναστήρι του, καθώς από τους πρόποδες του λόφου διερχόταν η Εγνατία οδός, ενώ και η γειτονική Αίνος ήταν σημαντικό λιμάνι. Εκεί δαπανά όλη του την περιουσία, χτίζει το μοναστήρι και το περιτριγυρίζει  με ένα ισχυρό τείχος, δημιουργεί μέσα 40 κελιά για τους μοναχούς και νοσοκομείο 36 κλινών. Στο μοναστήρι αλλά και απέναντι στην Αίνο, παραχωρήθηκαν κτήματα, για τη συντήρησή του. Στο μοναστήρι ανήκαν επίσης: 12 ποταμόπλοια που έφερναν έσοδα στο μοναστήρι, το απόλυτο δικαίωμα διαχείρισης των ποταμών «Μαρίτζα» και Σαμία, καθώς και το Μετόχι του Αγίου Στεφάνου του Αυρηλιανού στην Κωνσταντινούπολη.

Ο ναός είναι διαστάσεων 22,75 μ Χ 17,80 μ, ρυθμού βασιλικής με τρούλο, δικιόνιος πεντάτρουλος σταυροειδής. Η κατασκευή του θυμίζει αυτή της Μονής της Χώρας και της Μονής του Παντοκράτορος στην Κωνσταντινούπολη. Γύρω από το Καθολικόν οι τεχνίτες κατασκεύασαν τα κελιά και τα λουτρά των μοναχών, την Τράπεζα, τη Βιβλιοθήκη με το σκευοφυλάκιο, τον πύργο με τα σήμαντρα, τη δεξαμενή νερού και τα περιέκλεισαν στον εσωτερικό περίβολο. Οι μύλοι, οι στάβλοι, το νεκροταφείο των μοναχών τοποθετήθηκαν έξω από τα τείχη της Μονής. Επίσης ο Κομνηνός κατασκεύασε έργα, όπως υδραγωγείο για την υδροδότηση όχι μόνο του μοναστηρίου, αλλά και της Βήρας, καθώς και δύο μακρές γέφυρες. Στην εκκλησία υπάρχει κρύπτη κάτω από το ιερό: σύμφωνα με το θρύλο από το χώρο αυτό ξεκινούσε υπόγεια σήραγγα που έβγαζε στο Δέλτα, στη νησίδα του Γκιαούρ Αντά. Σήμερα σώζονται τμήματα του τείχους και των πύργων.

Ο νοτιοδυτικός πύργος εξωτερικά είναι τετράπλευρος, ενώ η πίσω του πλευρά είναι κατεστραμμένη. Το μέτωπο του πύργου έχει μήκος 9,40 μ. και το μέγιστο σωζόμενο εύρος του φθάνει τα 7,30 μ. Νεοτερική, κτιστή κλίμακα οδηγεί σήμερα ψηλά, στο επίπεδο των επάλξεων. 

Ο νοτιοδυτικός πύργος
Το καμπαναριό στο νοτιοδυτικό πύργο σήμερα

Στο νοτιοανατολικό άκρο της μονής υπάρχει ο μονοκέφαλος αετός, σύμβολο που είναι ενδεικτικό αυτοκρατορικού κτίσματος. Ο αετός δείχνει προς την κατεύθυνση της Κωνσταντινούπολης. 

Ο μονοκέφαλος αετός του Βυζαντίου

Πιθανολογείται ότι μέσα στο ναό βρίσκεται και ο τάφος του ίδιου του Ισαάκιου Κομνηνού, κάτω από την παράσταση του Αγγέλου κοντά στο κιγκλίδωμα. Γι’ αυτό το λόγο είχε μεταφέρει τα μάρμαρα για τον τάφο του από τη μονή της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη. Ίσως ο ναός προοριζόταν να γίνει το μαυσωλείο της οικογένειας των Κομνηνών. Την άποψη αυτή υποστήριξε σε επίσκεψή της στο ναό το 1993 και η Ελένη Γλύκατζη- Αρβελέρ. 

Η Κοσμοσώτειρα σήμερα λειτουργεί ακόμη ως εκκλησία...
ΟΙ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΟΣΩΤΕΙΡΑΣ

Οι τοιχογραφίες που κοσμούν το εσωτερικό του ναού είναι, επίσης, έργο ζωγράφων που κάλεσε ο Ισαάκιος Κομνηνός από την Κωνσταντινούπολη. Απεικονίζονται προφήτες με ειλητάρια, συλλειτουργούντες ιεράρχες, παράσταση του Ευαγγελισμού, η Γέννηση του Κυρίου, η Πεντηκοστή αλλά και τέσσερις στρατιωτικές μορφές- Άγιοι, οι οποίοι πιθανολογείται ότι είναι πορτραίτα της οικογένειας του Αλέξιου Α΄ του Κομνηνού. Ο Άγιος Θεόδωρος ο Τήρων μοιάζει εκπληκτικά με τον Αλέξιο Α΄ Κομνηνό. Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης, ίσως είναι ο Ιωάννης Β΄ Κομνηνός. Δίπλα σ’  αυτόν εικάζεται ότι βρίσκεται ο Ισαάκιος. Δίπλα στον Αλέξιο και απέναντι από τον Ισαάκιο, στο βόρειο τοίχο, ο νεαρός στρατιώτης ενδέχεται να είναι ο δεύτερος γιος του Αλεξίου, Ανδρόνικος. Όλα αυτά, παρόλο που στο Τυπικόν ο Ισαάκιος ρητά αναφέρει: “Ὅστις οὖν ὑμῶν τῶν ἡγουμένων τε καὶ λοιπῶν μοναχῶν ἐμὲ διαζωγραφήσειε τῇ μονῇ καὶ παρὰ τὸ ἐμόν τοῦτο θέλημά τε καὶ διάταγμα ποιήσειέ ποτε τῶν καιρῶν, μετ' ἐμοῦ τὴν δίκην ἕξει ἐν ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως καὶ συνταγείη τοῖς ἀπαρνησαμένοις τῷ Κυρίῳ”... (1534- 1537) “Όποιος λοιπόν από εσάς τους ηγουμένους και τους άλλους μοναχούς εικονογραφήσει τη μορφή μου στο μοναστήρι και πράξει αντίθετα σε αυτή τη θέληση και διαταγή μου, θα τιμωρηθεί μαζί μου την ημέρα της Κρίσεως και θα καταταγεί με εκείνους που αρνήθηκαν τον Κύριο...”. Η ίδια απαγόρευση ίσχυε και για μέλη της οικογένειάς του… Στις μορφές εφαρμόζεται δειλά η τεχνική της φωτοσκίασης, ενώ παρατηρούνται και έντονα νατουραλιστικά στοιχεία στην απόδοση των χαρακτηριστικών του προσώπου, παρά τη γενική εντύπωση της αρμονίας και του ιδεαλισμού. 

Οι Τοιχογραφίες της Κοσμοσώτειρας

  
ΤΟ ΤΥΠΙΚΟΝ

Οι λεηλασίες των επόμενων αιώνων κατέστρεψαν το έργο ζωής του Ισαάκιου Κομνηνού: χάθηκε όλη η κινητή περιουσία της Μονής, πολύτιμες εικόνες, η πλούσια βιβλιοθήκη, τα έγγραφα της Μονής. Σαν από θαύμα διασώθηκε το Τυπικόν:  Η Έκδοση του Τυπικού το 1994 από το Δήμο Φερών και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (Θρακική Βιβλιοθήκη) έγινε με αφορμή το αρχιερατικό μνημόσυνο που πραγματοποιήθηκε στις Φέρες τον Ιανουάριο του 1993 για τα 900 χρόνια από τη γέννηση του Ισαάκιου Κομνηνού. Είχε προηγηθεί η έκδοση του L. Petit (1908), η οποία μετά την εύρεση χειρογράφου στην Κεφαλονιά (μονή του Αγίου Γερασίμου) οδήγησε σε κριτική έκδοση από τον καθηγητή του ΔΠΘ Γ. Κ. Παπάζογλου. Η προσπάθεια είχε ξεκινήσει το 1898 από τον Μ. Γεδεών. Ο Ισαάκιος Κομνηνός έλαβε υπόψη το τυπικόν της μονής Παναγίας της Ευεργέτιδας στην Κωνσταντινούπολη. Με το τυπικόν καθορίζονται θέματα όπως είναι η ίδρυση της μονής στη Βήρα, ο αριθμός των μοναχών, η σχέση του κοινοβίου με τη Μητρόπολη Τραϊανουπόλεως και το Πατριαρχείο, η διάθεση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του Ισαακίου στη μονή, ο τρόπος προσευχής, εορτασμού των εορτών της Θεοτόκο, οι λειτουργίες, η διατροφή (δίαιτα) των μοναχών και γενικά ο, τιδήποτε είναι δυνατό να σχετιστεί με τη ζωή των μοναχών και το ίδιο το μοναστήρι. Η έκδοση Παπάζογλου αριθμεί 2185 στίχους (σειρές).

Το Τυπικόν της Κοσμοσώτειρας

Το κτήριο του ναού γνώρισε πολλές επισκευές και μετατροπές κατά την Οθωμανική περίοδο και έγινε και τζαμί. Από το 1920 γίνονται εκτεταμένες επεμβάσεις αναστήλωσης, ενώ από το 1971 έως το 1998 σειρά επεμβάσεων για την ενίσχυση του μνημείου ανέλαβε η 12η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Σήμερα η Παναγία Κοσμοσώτειρα έχει ανακηρυχθεί προστάτιδα των απανταχού Θρακιωτών. Το καθολικόν της βυζαντινής μονής λειτουργεί ως εκκλησία. Στις Φέρες φιλοξενείται η έδρα του Παγκοσμίου Ιδρύματος των Θρακών "Παναγία Κοσμοσώτειρα" από το 1994.
Βιντεο: Η Παναγία των Θρακών .Τραγουδά ο Πέτρος Γαϊτάνος!

ΤΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΡΕΜΑ ΤΟΥ ΓΚΟΤΖΑ

Το θέμα της υδροδότησης είχε ήδη απασχολήσει τον Ισαάκιο Κομνηνό την εποχή που ίδρυε τη Μονή της Κοσμοσώτειρας. Στην Κοσμοσώτειρα υπήρχε δεξαμενή και υδαταγωγός μετέφερε το νερό στη Μονή. Φαίνεται ότι είχε δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στην εξασφάλιση ενός καλού συστήματος ύδρευσης και αυτό φανερώνει την πολύ μεγάλη σημασία του οικισμού της Βήρας κατά τα βυζαντινά χρόνια. Υπήρχαν συνολικά 3 υδατογέφυρες. Στη στροφή του δρόμου προς Φέρες, πάνω στον αρχαίο ποταμό Σαμία βρίσκεται το υδραγωγείο του Γκοτζά. Η υδατογέφυρα στο ρέμα του Γκοτζά είχε αρχικά 6 τόξα αλλά σήμερα σώζονται ολόκληρα μόνο τα 2, καθώς το 1967 γκρεμίστηκαν, για να περάσει από εκεί η εθνική οδός Αλεξανδρούπολης- Ορεστιάδας…

Το υδραγωγείο στο ρέμα του Γκοτζά
Σήμερα ο χώρος έχει αναπλαστεί και διαμορφωθεί ως χώρος αναψυχής...