Τα κάστρα της περιοχής και το φαράγγι του Δημοσάρη
Μετάβαση στο τέλος των μετα-δεδομένων
Μεταφορά στην αρχή του μεταδεδομένων
 
Το Φαράγγι του Δημοσάρη

Tο Φαράγγι του Δημοσάρη

Από τις γνωστότερες και πιο ενδιαφέρουσες οικολογικού ενδιαφέροντος περιοχές της Εύβοιας. Το τοπωνύμιο είναι βυζαντινό και αναφέρεται στο μικρό, ορμητικό ποταμό, που πηγάζει από το όρος Όχη και κατέρχεται μέσα από βραχώδεις χαράδρες και πλατανόσκεπες ρεματιές προς το Αιγαίο πέλαγος. Το μονοπάτι  του φαραγγιού αποτελούσε έναν από τους κυριότερους διαδρόμους επικοινωνίας της νότιας Εύβοιας.

Χλωρίδα

Ψηλά στο βουνό, στα πιο υγρά σημεία του φαραγγιού φύονται αραιές συστάδες με ίταμους καθώς και άλλα σπάνια δασικά είδη, όπως είναι η σορβιά, το αρκουδοπούρναρο, η δρυς, το σφενδάμι και μεμονωμένες καστανιές και πλατάνια. Το φαράγγι του Δημοσάρη έχει ενδιαφέροντες σχηματισμούς θαμνώδους βλάστησης. Στα μεγάλα υψόμετρα ο πιο χαρακτηριστικός θάμνος είναι το ρείκι.

Πανίδα

Η πανίδα είναι πολύ πλούσια. Υπάρχουν πολλά άγρια πουλιά, όπως ο νεροκότσυφας, ο μπούφος, ο φιδαετός, οι γερακίνες και τα ξεφτέρια. Άλλα πουλιά είναι ο κοκκινολαίμης, ο κότσυφας και το αηδόνι.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ερπετά του Φαραγγιού (υπάρχουν διάφορα είδη φιδιών, πχ. σαΐτα, νερόφιδο, δεντρογαλιά). Στην παραδεισένια ατμόσφαιρα συμβάλλουν κοάζοντας και αμφίβια όπως ο λιμνοβάτραχος, ο δεντροβάτραχος και ο κίτρινος βομβήτης που ζει στα ψυχρότερα νερά.            

Το φαράγγι του Δημοσάρη προσφέρεται για τον κάθε φυσιολάτρη, αλλά και γι’ αυτόν με εξειδικευμένα ενδιαφέροντα:δεκάδες πηγές, καταρράκτες, πανάρχαια παραποτάμια δάση, άγρια ζωή, εναλλάσσονται διαρκώς, προσφέροντας κάθε φορά καινούργιες παραστάσεις στον περιπατητή.

 


Τα Φρούριο Μπούρτζι

Στην παραλία της Καρύστου βρίσκεται ένα μικρό κάστρο, γνωστό ως Μπούρτζι, που αναγέρθηκε με σκοπό να προστατεύει το λιμάνι. Είναι μεσαιωνικό μνημείο, κτισμένο το 1350, εξαγωνικού σχήματος με πολλές πολεμίστρες και 24 μπουκαπόρτες στον περίβολο. Το εμβαδόν του φρουρίου είναι περίπου 300 τ.μ.

Τα τείχη του κάστρου στο πάνω μέρος καταλήγουν σε επάλξεις σχήματος ''Μ''. Ακριβώς πάνω από την πύλη βρίσκεται ο όγκος μίας ζεματίστρας, η οποία την προστάτευε από κάθε απόπειρα παραβίασής της. Σε πλευρικό τοίχο του κάστρου υπάρχει εντοιχισμένο ένα μεγάλο μαρμάρινο γλυπτό προερχόμενο από το ρωμαϊκό μαυσωλείο, τα ερείπια του οποίου σώζονται στο κέντρο της αγοράς της Καρύστου. Λέγεται ότι από το κάστρο ξεκινούσε σήραγγα 250 μέτρων περίπου, η οποία κατέληγε στη θέση ''Βρύσες''. Η σήραγγα χρησιμοποιούνταν ως οδός διαφυγής, αλλά και για επικοινωνία και ύδρευση του φρουρίου σε περίπτωση πολιορκίας. 

Εσωτερικά το κάστρο είναι διώροφο. Στο ισόγειο υπήρχε πηγάδι και φούρνος για την εξυπηρέτηση των αναγκών της φρουράς του κάστρου. Στον όροφο εκτός από τα πυροβολεία υπήρχαν και τα καταλύματα των στρατιωτών.

Το Μπούρτζι σώζεται ακέραιο. Για την ανέγερσή του οι Βενετοί χρησιμοποίησαν ως δομικά υλικά τα μαρμάρινα κομμάτια από το ρωμαϊκό μαυσωλείο, που προαναφέρθηκε.


Το Κάστρο Castel Rosso

Το κάστρο της Καρύστου βρίσκεται κτισμένο πάνω σ' ένα ύψωμα, αποτραβηγμένο από τη θάλασσα και τους πειρατικούς κινδύνους. Ονομάστηκε από τους Λατίνους Castel Rosso ή Κοκκινόκαστρο εξαιτίας των λίθων, με τους οποίους έχει κτιστεί και οι οποίοι του δίνουν μια κοκκινωπή απόχρωση.

Το κάστρο κτίστηκε από τους Λομβαρδούς, αλλά καθ' όλη τη διάρκεια της φραγκοκρατίας το διεκδίκησαν Βυζαντινοί, Φράγκοι, Βενετοί, οι οποίοι τελικά και παρέμειναν ως κύριοί του μέχρι την κατάληψη της Εύβοιας από τους Τούρκους.

Η κύρια πύλη του κάστρου βρίσκεται στα νότια τείχη και είναι εντελώς αθέατη εξωτερικά. Το γεγονός αυτό οφείλεται σ' ένα χαμηλό τείχος, το οποίο σαν θωράκιο προστατεύει την κύρια πύλη. Περνώντας τη διπλή τοξωτή πύλη, υπάρχει ένας ακάλυπτος χώρος που άλλοτε, όταν το κάστρο ήταν ζωντανό, ελεγχόταν απόλυτα από τις επάλξεις και τις στενόμακρες πολεμίστρες των τειχών. Υπάρχει μικρή ανηφορική λιθόστρωτη δίοδος δεξιά από την κύρια πύλη, η οποία οδηγεί στα ενδότερα του κάστρου.

Η αρχιτεκτονική οργάνωση της εισόδου του κάστρου, είχε γίνει πολύ προσεκτικά με στόχο την καλύτερη δυνατή άμυνα του ανοίγματος της πύλης και του καλύτερου δυνατού ελέγχου όλων όσων θα επιθυμούσαν να εισέλθουν σ' αυτό.

Μπαίνοντας μέσα στο κάστρο και στο εσωτερικό του πρώτου περιβόλου του, υψώνονται εντυπωσιακά τα ψηλά τείχη και οι επάλξεις που προστάτευαν το δεύτερο, "εσωτερικό κάστρο", όπου οι αμυνόμενοι μπορούσαν να καταφύγουν σε έσχατη ανάγκη και απ' όπου μπορούσαν να ελέγχουν ακόμη καλύτερα την κύρια πύλη του φρουρίου και ολόκληρο τον περίβολο των εξωτερικών τειχών.

Προς τα ανατολικά, περνώντας από σωρούς λίθων που κάποτε αποτελούσαν τα δομικά υλικά με τα οποία ήταν κατασκευασμένα τα ποικίλα κτίρια του κάστρου, βλέπουμε τα εξωτερικά τείχη, τα οποία ισχυροποιούνται μ' ένα πολυγωνικό πύργο μ' επάλξεις σχήματος "Μ". Η αρχιτεκτονική του μορφή μαρτυρεί, ότι είναι ένας πύργος κατασκευασμένος για πολεμικούς σκοπούς. Ήταν διώροφος με δώμα ενισχυμένο με επάλξεις. Σήμερα, τα δάπεδα μεταξύ των αιθουσών των ορόφων έχουν καταπέσει και δεν υπάρχουν πια. Μόνο τα ίχνη τους έχουν παραμείνει, στην τοιχοποιία του πύργου. 

Δυτικά της κύριας πύλης υψώνονται τα ερείπια του πλέον επιβλητικού κτιρίου του κάστρου. Πρόκειται για τις λιθόκτιστες πλευρικές τοιχοποιίες ενός άλλοτε μεγαλοπρεπούς διώφορου τουλάχιστον, παραλληλόγραμμου κτιρίου. Το κτίριο αυτό, την εποχή της φραγκοκρατίας πρέπει να αποτελούσε την κατοικία του κυρίου του κάστρου και να περιλάμβανε τη μεγάλη αίθουσα των τελετών του κάστρου. Το γεγονός αυτό γίνεται αντιληπτό από τα μεγάλα τοξωτά ανοίγματα στο ψηλότερο τμήμα της τοιχοποιίας, όπου άλλοτε ήταν ο δεύτερος όροφος του κτιρίου. Τα ανοίγματα αυτά μαρτυρούν μία διάθεση άνετης διαβίωσης και άπλετου φυσικού φωτισμού στο εσωτερικό του κτιρίου, αντί των μικρών στενόμακρων παραθύρων - πολεμιστρών που συχνά συναντώνται στα προορισμένα για άμυνα στρατιωτικά κτίρια του μεσαίωνα.

Ο προμαχώνας διέθετε παλιότερα λιθόστρωτο δώμα, όπου υπήρχε τοποθετημένο ένα ορειχάλκινο πυροβόλο τεράστιων διαστάσεων, μήκους 18 ποδών, εγκατεστημένο εκεί από την εποχή της βενετοκρατίας, για να κρατάει μακριά από το κάστρο καθέναν που το επιβουλευόταν. Οι κάτοικοι της Καρύστου, με μία σκωπτική διάθεση το είχαν ονομάσει "λωλή λουμπάρδα". Την εποχή της τουρκοκρατίας, οι Τούρκοι χρησιμοποίησαν μόνο μία φορά τη "λωλή λουμπάρδα". Ήταν όμως τόση η δόνηση την οποία αυτή προκάλεσε με την εκπυρσοκρότηση και τόσο δυνατός ο κρότος, λες και ξαφνικά ο Ήφαιστος κτύπησε το βαρύ σφυρί του πάνω στο αμόνι, ώστε παραλίγο να γκρεμιζόταν ο ίδιος ο προμαχώνας πάνω στον οποίο την είχαν τοποθετήσει. Από τότε οι Τούρκοι δεν τόλμησαν να ξαναχρησιμοποιήσουν το τεράστιο αυτό πυροβόλο, το οποίο ασφαλώς θα τελείωσε άδοξα την ιστορία του μέσα στον πυρωμένο φούρνο κάποιου χυτηρίου.

Από τον προμαχώνα της "λωλής λουμπάρδας" ξεκινούν τα εντυπωσιακού ύψους δυτικά τείχη του κάστρου κτισμένα και αυτά με ακατέργαστους ογκόλιθους. Η κατάσταση στην οποία έχουν διατηρηθεί μέχρι σήμερα δεν είναι καλή, αφού οι επάλξεις τους και όλες οι αμυντικές κατασκευές τους έχουν καταστραφεί. Η ίδια κατάσταση επικρατεί και στα βόρεια τείχη του κάστρου.

Τα τείχη στην πλευρά αυτή ισχυροποιούνται από ένα επιβλητικό κυλινδρικό πύργο, ο οποίος προβάλλει δυναμικά απ' αυτά και τα πλαγιοφυλάσσει. Ο πύργος χρονολογείται από την εποχή του Μεσαίωνα και διατήρησε πεισματικά μέσα στους αιώνες το ιταλικό του όνομα "Ρόκκα". 

Κοντά στον πύργο αυτό διατηρείται ακόμη η τοξωτή δεύτερη πύλη του κάστρου, η οποία βλέπει προς τις "καμάρες" του υδραγωγείου του. Η πύλη αυτή ήταν εξαιρετικά χρήσιμη σε περίπτωση πολιορκίας, διότι μέσω αυτής οι πολιορκημένοι μπορούσαν να επικοινωνούν με τον έξω κόσμο με αγγελιοφόρους.

Εκεί, στη βόρεια πλευρά του κάστρου, βρίσκεται το εσωτερικό φρούριο του αμυντικού συστήματος του κάστρου της Καρύστου, το οποίο περικλείεται από τα βόρεια εξωτερικά τείχη και ένα εσωτερικό παραπέτασμα τειχών.Το εσωτερικό φρούριο αποτελούσε την ακρόπολη της Καρύστου, τελευταίο οχυρό άμυνας σε περίπτωση που το κυρίως κάστρο έπεφτε στα χέρια των επιδρομέων. Μέσα σ' αυτό υπάρχει σήμερα εκκλησία αφιερωμένη στον προφήτη Ηλία. Κάτω από το στρωμένο με μαρμαρόπλακες δάπεδο της εκκλησίας, κρύβεται η μεγάλη δεξαμενή του φρουρίου, απ' όπου σε περίπτωση πολιορκίας, οι πολιορκημένοι θα μπορούσαν να υδρεύονται.